قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت درباره ایران چه ویژگی‌هایی دارد؟

قطعنامه ۲۲۳۱ به لحاظ شکلی دارای ۱۲ بند مقدماتی،۳۰ بند اجرایی و دو سند پیوست است
شورای امنیت سازمان ملل متحد با اکثریت قاطع (۱۵ رای مثبت از ۱۵ عضو) توافق جامع اتمی میان ایران و گروه ۱+۵ را تایید کرد. این قطعنامه، کشورهای عضو سازمان ملل متحد را به اجرای مفاد توافق جامع اتمی متعهد می کند. قطعنامه ۲۲۳۱ به لحاظ شکلی دارای ۱۲ بند مقدماتی ۳۰ بند اجرایی و دو سند پیوست است. پیوست اول متن برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) است و پیوست دوم، بیانیه ای جداگانه.
مهمترین ویژگی قطعنامه ۲۲۳۱ چیست؟
برای اولین بار در تاریخ سازمان ملل، کشوری با گرفتن قطعنامه های متعدد و تحریم های شدید اقتصادی، نظامی، نفتی و موارد مرتبط با کالاهایی با کاربرد دوگانه ذیل فصل ۷ منشور ملل متحد، توانسته بدون حتی یک روز اجرای این قطعنامه ها – هرچند به طور مشروط – همه قطعنامه های قبلی را لغو و از ذیل فصل ۷ منشور خارج شود. در متن قطعنامه تصریح شده است که این یک تغییر بنیادین در رابطه ایران با شورای امنیت سازمان ملل است.
خروج از فصل ۷ منشور به چه معناست؟
فصل هفتم منشور ملل متحد به امنیت و صلح جهانی مربوط است. شورای امنیت سازمان ملل به عنوان رکن حفاظت از صلح و امنیت بین المللی، ۹ سال پیش با صدور اولین قطعنامه خود ذیل فصل هفتم، برنام اتمی ایران را «تهدید علیه صلح و امنیت جهانی» خوانده بود و با تصویب ۶ قطعنامه پس از آن بر این وضعیت تاکید کرده بود. شورا حالا با خارج کردن موضوع ایران از ذیل فصل هفتم منشور ملل متحد، تحریم های پیشین خود را علیه ایران لغو می کند.
لغو تحریم های شورای امنیت از چه وقت آغاز می شود؟
روزی که اجرای تحریم های شورای امنیت علیه ایران عملا لغو می شود، روز اجرای توافق جامع اتمی یا به نام رسمی آن برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) خواهد بود که آژانس بین المللی انرژی اتمی اجرای تعهدات ایران را تأیید می کند. پیش بینی می شود این روز، اواخر پاییز یا اوایل زمستان سال جاری باشد.
آیا امکان بازگشت تحریم ها وجود دارد؟
در صورتی که پس از بررسی اختلافات طرفین در اجرای توافق جامع و طی شدن همه مراحل حل اختلاف، نقض اجرای توافق از سوی ایران توسط کمیسیون محرز و به شورای امنیت گزارش شود، امکان بازگشت خودکار تحریم های پیشین سازمان ملل در یک فرایند ۶۰ روزه به خواست هر یک از اعضای دائم شورا وجود دارد.
آیا بخشی از تحریم های شورای امنیت باقی مانده است؟
شورای امنیت تمامی تحریم های مالی، اقتصادی، نفتی خود را علیه ایران لغو می کند، اما برخی از محدودیت ها از جمله در مورد خرید و فروش تسلیحات متعارف و فروش موادی با کاربرد دوگانه نظامی باقی خواهد ماند. خرید و فروش سلاح های متعارف یا موادی با کاربرد دوگانه تنها با اطلاع شورای امنیت و پس از بررسی در یک کمیسیون مشترک مجاز است. این محدودیت ها حداکثر در یک ظرف زمانی ۸ ساله بعد از شروع اجرای توافق برجام باقی خواهد ماند؛ هرچند اگر آژانس بین المللی انرژی اتمی، قادر باشد زودتر از این موعد نبود هیچ گونه فعالیت اعلام نشده اتمی در ایران را تایید کند، اجرای این محدودیت ها هم پایان می گیرد.
آیا صنایع موشکی ایران در قطعنامه جدید تحریم شده است؟
در قطعنامه ۲۲۳۱ و در بخشی که ذیل ماده ۷ منشور قرار دارد اشاره ای به صنایع متعارف نظامی ایران و موشک های بالستیک این کشور نشده است. این قطعنامه در پیوست دوم صرفا از ایران «درخواست» کرده که هیچ فعالیتی در ارتباط با موشک های بالستیکی که «برای برخورداری از قابلیت حمل سلاح های هسته ای طراحی می شوند» صورت ندهد. ایران می گوید که چون بنا ندارد از سلاح های متعارفش برای حمل سلاح هسته ای استفاده کند، این بند از درخواست شورای امنیت عملا بلا موضوع است.
در صورتی که ایران این درخواست را اجرا نکند، آیا توافق جامع را نقض کرده است؟
موضوع درخواست شورا از ایران در ارتباط با موشک های بالستیک در سند توافق جامع و در قطعنامه ۲۲۳۱ ذیل ماده ۴۱ گنجانده نشده و صرفا در بخش پیوست قطعنامه آمده و به لحاظ فنی یک درخواست غیرالزام آور است. بنابراین اجرا نکردن آن از سوی ایران نقض توافق جامع اتمی نیست و به دلیل اینکه جزو تعهدات ایجاد شده برای ایران از سوی شورای امنیت هم نیست، اجرا نکردن آن نقض فاحش قطعنامه محسوب نمی شود.
چه تعهداتی برای اعضای شورای امنیت ایجاد شده است؟
این قطعنامه ۵ عضو دائم و بیش از ۱۹۰ کشور عضو سازمان ملل را به اجرای تعهداتی در برابر ایران ملزم کرده است. عمده الزاماتی که قطعنامه ۲۲۳۱ برای اعضای سازمان ملل از جمله اعضای دائم شورای امنیت در نظر گرفته اجرای مفاد توافق جامع اتمی است. این قطعنامه زمان بسته شدن قطعی پرونده ایران را هم پیش بینی کرده است.
با تصویب قطعنامه ۲۲۳۱ آیا ایران از دستور کار شورای امنیت خارج شد؟
خیر. در جریان نظارت بر اجرای بخش های فنی توافق جامع اتمی که به آژانس بین المللی انرژی اتمی سپرده شده است، مدیرکل آژانس باید به طور دوره ای شورای امنیت را از اجرای توافق و پایبندی ایران به تعهداتش مطلع کند. در عین حال کمیسیونی زیر نظر شورای امنیت اجرای محدودیت های پیش بینی شده در ارتباط با خرید و فروش سلاح های متعارف و کالاهای دو منظوره را به مدت حداکثر ۸ سال ادامه خواهد داد. پرونده ایران تا ۱۰ سال دیگر یا هر زمان زودتری که آژانس تایید کند هیچگونه فعالیت اتمی اعلام نشده ای در ایران وجود ندارد، در دستور کار شورای امنیت باقی می ماند، اما بر اساس مفاد قطعنامه ۲۲۳۱، ایران از ذیل ماده ۴۱ منشور ملل که به موضوع «تهدید صلح و امنیت جهانی» اشاره دارد، خارج شده و پرونده ایران دیگر به شکل اضطراری در شورا مطرح نیست.
http://www.bbc.com/persian/iran/2015/07/150721_l12_iran_unscr_2231

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s


%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: